Sau hơn 20 ngày đầu tháng Giêng, vàng tiếp tục là lớp tài sản có hiệu suất tốt nhất trong nhóm tài sản chính {Comment 1}. Câu chuyện chiến lược (tầm nhìn vài năm) liên quan đến phân bổ vàng, tôi đã chia sẻ xuyên suốt từ 2023 đến nay trên nhiều kênh truyền thông báo chí, podcast cũng như các nền tảng cá nhân.
2026 – “THỨC ĂN” CHO VÀNG VẪN CÒN
Nỗi sợ (fear) là “thức ăn” chính của vàng. Khi nỗi sợ về bất ổn địa chính trị, nợ công và sự mất giá của đồng tiền còn đủ lớn, vàng vẫn có “dinh dưỡng” quen thuộc để tiếp tục tăng trưởng, qua đó giữ vai trò hấp dẫn trong phân bổ tài sản mang tính chiến lược từ 2022 đến nay.
Bước sang đầu 2026, các nỗi sợ địa chính trị không những chưa hạ nhiệt mà còn có xu hướng mở rộng. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung, cùng sự trở lại của một Tổng thống Mỹ khó lường và mang tính đối đầu cao như Trump, “thức ăn” cho vàng trong trung và dài hạn vẫn tương đối dồi dào.
Câu chuyện nợ công toàn cầu tiếp tục gia tăng nhanh và được dự báo còn leo thang đến giai đoạn 2030 – điều tôi đã nhiều lần chia sẻ trước đây và cũng là dự báo của IMF – phản ánh sự suy giảm niềm tin nhất định vào các đồng tiền pháp định lớn toàn cầu. Trong bối cảnh đó, vàng tiếp tục được “vỗ béo” như một lựa chọn bảo vệ tài sản.
Chu kỳ kinh tế hiện tại tại nhiều quốc gia đang ở trạng thái khó khăn, khiến bơm tiền trở thành một giải pháp mang tính sống còn, dù hệ quả dài hạn của nó còn cần thời gian để giải quyết. Khi kinh tế thực khó hấp thụ dòng tiền, tài sản tài chính và tài sản tích trữ trở thành kênh hấp thụ chính – điều lý giải vì sao phần lớn các loại tài sản toàn cầu đều tăng giá trong vài năm gần đây, và vàng cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Cung tiền toàn cầu đã tăng lên hơn 116 nghìn tỷ USD, với mức tăng trưởng khoảng 11,4% YoY {Comment 1} – một nguồn “dinh dưỡng” quan trọng cho các tài sản, trong đó vàng là kênh được ưa chuộng trong môi trường vĩ mô hiện tại.
Kết quả là vàng tiếp tục bước đi trong siêu chu kỳ của mình, hiện đã sang năm thứ 6 {Comment 1}, với tốc độ tăng có xu hướng dốc hơn. Đáng chú ý, lực cầu trong chu kỳ này không chỉ đến từ nhà đầu tư cá nhân mà còn từ các tổ chức lớn và cả khu vực chính phủ {xem cập nhật ở Comment 1}.
Điều này củng cố quan điểm rằng vàng vẫn là một tài sản phù hợp để nằm trong phân bổ chiến lược trung – dài hạn.
CHIẾN THUẬT ĐỂ HẠN CHẾ FOMO
Với các nhà đầu tư chủ động (active), các chiến thuật ngắn hạn nhằm tận dụng biến động thường nhận được nhiều sự quan tâm. Đồng thời, ngay cả nhà đầu tư trung và dài hạn cũng cần có chiến thuật nhất định để tránh rơi vào các giai đoạn FOMO mạnh khi ra quyết định với vàng – đặc biệt khi phân bổ lượng đủ lớn.
Trước hết, cần thừa nhận rằng biến động ngắn hạn rất khó dự báo với độ tin cậy cao. Những ai từng quá tin vào khả năng trading ngắn hạn – dù ở chứng khoán hay crypto – đều có thể hiểu rõ cái giá phải trả. Thay vì cố dự đoán, việc xem biến động ngắn hạn như một bài toán xác suất nhằm kiểm soát tâm lý thường mang lại kết quả bền vững hơn.
Với vàng, FOMO thường có thể được nhận diện qua sự gia tăng nhanh chóng vị thế của nhà đầu tư cá nhân. Đây là những giai đoạn mà nhà đầu tư dài hạn nên thận trọng nếu có ý định giải ngân, bởi xác suất điều chỉnh sau đó thường cao hơn {Comment 2}.
Với những nhà đầu tư chịu khó đọc dữ liệu hay tự phân tích, FOMO còn có thể được nhận diện trực tiếp qua biến động giá. Một thước đo được một số tổ chức lớn như Bank of America sử dụng, và tôi đã backtest lại với kết quả tương đối tin cậy, là mức độ biến động của giá vàng so với trung bình 200 phiên (đo bằng số lần độ lệch chuẩn) – thể hiện trong biểu đồ hình bên dưới.
Quan sát hình bên dưới cũng dễ thấy, mỗi khi biến động giá vượt quá +3 lần độ lệch chuẩn, vàng thường đối mặt với rủi ro điều chỉnh sau đó. Nếu tính toán dữ liệu từ 2020 đến nay (chu kỳ hiện tại), có khoảng 30 ngày giá vàng vượt ngưỡng này và trong 25 trường hợp, giá ghi nhận thua lỗ ngắn hạn sau 20 phiên – tương đương xác suất thua lỗ khoảng 83%.
Khi mở rộng dữ liệu từ năm 2000 đến nay (bao phủ hai chu kỳ lớn, bao gồm cả giai đoạn downtrend mạnh), các ngày giá vàng vượt ngưỡng +3 độ lệch chuẩn vẫn cho thấy xác suất lỗ sau 20 phiên gần 60%. Vì vậy, với những nhà đầu tư đủ chủ động, đây có thể xem là một chỉ báo tham khảo để tránh FOMO. Tính đến hiện tại, chỉ số này đang ở mức khoảng +2,7 lần.
Với nhà đầu tư dài hạn không chuyên về dữ liệu, không theo dõi thống kê thường xuyên, tôi cho rằng các chiến thuật ngắn hạn không nên được sử dụng quá nhiều – đặc biệt là việc đọc và hành động theo các phân tích thiếu cơ sở thống kê rõ ràng đang tràn lan trên mạng xã hội hay thậm chí một số phỏng vấn.
Nhìn chung, quan điểm cá nhân của tôi là: vàng vẫn phù hợp trong chiến lược dài hạn như đã chia sẻ từ đầu 2023 (sau xung đột Nga – Ukraine) nhưng càng về các năm sau của siêu chu kỳ (năm thứ 6 trở đi) biên động giá ngày càng mạnh với risk cao dần (ảnh hưởng đến tỷ trọng phân bổ chiến lược).
Tuy nhiên, việc sử dụng chiến thuật ngắn hạn đòi hỏi khả năng tự phân tích và tiếp cận chỉ báo phù hợp – điều mà không nhiều nhà đầu tư thực sự có. Trong trường hợp đó, không quá tập trung vào chiến thuật ngắn hạn sẽ giúp quá trình phát triển tài sản trở nên an nhàn hơn
Với tôi, đầu tư vàng không phải là dự đoán giá ngày mai, mà là hiểu vai trò của nó trong bức tranh tài sản dài hạn trong các bối cảnh môi trường vĩ mô!
Lưu ý:
– Các nhận định và phân tích trên phản ánh quan điểm cá nhân của tác giả, chỉ mang tính tham khảo và không phải là khuyến nghị mua/bán đối với bất kỳ tài sản nào. Lịch sử và các chu kỳ trong quá khứ không đảm bảo sẽ lặp lại trong hiện tại hoặc tương lai.
– Phân tích trong bài sử dụng giá vàng thế giới – yếu tố dẫn dắt chính của giá vàng trong nước. Giá vàng tại Việt Nam còn chịu ảnh hưởng bởi mức mất giá của VND so với USD và chênh lệch giá trong nước – thế giới. Tuy vậy, việc hiểu đúng chu kỳ giá vàng quốc tế vẫn là kim chỉ nam cho phân tích. Cá nhân tôi vẫn kỳ vọng trong tương lai gần sẽ có thêm các phương tiện giúp nhà đầu tư Việt Nam dễ dàng hơn trong việc phân bổ tài sản vào vàng
